PANAHON NAMAN NG PAG-ALALAY PARA SA MGA NAGSULAT PARA SA BAYAN
December 7, 2007
Ang pagiging malikhain ay taglay na ng mga Pilipino sa simula pa lang ng pagbubuo niya bilang mamamayan. Marami ng mga nahukay na historical artifacts na nagpapatunay na ang mga sinaunang Pilipino noon pa man ay may malaking pagpapahalaga na sa masining na paglikha ng mga bagay-bagay. Sa palagay ko’y isa itong katotohanan na sasang-ayunan naman nating lahat.
Para sa okasyong ito partikular nating bigyang pansin ang pagkamalikhain ng mga manunulat sa ating bansa. Unahin na nating banggitin si Francisco “Balagtas” Baltazar, ang kanyang mga sinulat ay laging nakakonsentra sa mga problemang kasangkot ang Pilipinas at Espanya. Ginamit niya ang kanyang naiibang paraan ng pagsulat sa Florante at Laura upang malusutan ang sobrang paghihigpit ng lupon ng sensura ng mga paring prayle sa mga akdang makabayan. Inakala tuloy ng mga Kastila na ang Florante at Laura ay isang simpleng kasaysayan ng pag-iibigan. Isunod nating tukuyin ang playwriter na si Juan K Abad sa dulang Tanikalang Ginto, ang mga tauhan dito ay ginamitan ng mga simbolong pangalan ng hindi mahalata ng mga Amerikano na ang dulang ito ay may temang patungkol sa nasyonalismo. Sa panahon naman ng Hapon ayon sa tala ng kasaysayan ito ang tinaguriang “Gintong Panahon ng Maikling Kuwento at Dulang Tagalog.” Ang mga manunulat na Pilipino sa wikang Tagalog sa panahong ito ay nabigyang pagkakataong maipakita ang lalim at lawak ng kanilang mga panulat. Dahil ang paggamit ng Ingles sa panahong iyon ay mahigpit na ipinagbawal ng mga Hapon.
Sa nakaraan, marami ng mga patunay sa pagiging malikhain ng ating lahi, at sa kasalukuyan ang pagkamalikhaing ito ay patuloy na nagiging instrumento hindi lamang sa pang-indibidwal na ekspresyon kundi lalo’t higit sa pagtatagni-tagni ng mga nagkakaiba-ibang identidad, damdamin at kamalayan. Ang panulat ng mga manunulat sa kontemporanyong panahon ay hindi na lamang nagmumulat ng mga kaisipan idinudugtong din nito ang nawawalang ugnayan ng tao sa kanyang kapwa.
Ayokong ilayo ang inyong paningin sa paghahanap ng mga pruweba sa pagkamalikhain ng mga manunulat na Pilipino sa kasalukuyan. Sa ating pamantasan (BulSU) maituturing na isang lehitimong institusyon ang Pacesetter sa pampaaralang pamamahayag (pag staffer ka ng Pace parang astig ang feeling bilang isang student-writer). Kamakailan lamang ay hinirang ang Pacesetter bilang overall champion sa Regional Tertiary Press Congress.
Sa kanilang hanay patuloy na nagbubunga ng tagumpay ang bawat patak ng emosyon at idealismo sa kanilang mga panulat at ang bawat retaso ng kaalaman ay napagtatagni-tagni upang maitawid ang kasalukuyan sa kinabukasan.
Sa taon ding ito inilunsad ng IAL Talent Center, ang isa sa tatlong sangay nito, ang PenKO (Panitikan, Ekspresyon, Nasyonalismo sa Kaisipan at Obra) ang mga student-writer na miyembro nito dala ang kanilang mga karanasan sa pagsusulat ay nagsagawa ng Basic Creative Writing Workshop sa isang public high school sa bayan ng Baliuag. Isinagawa ang pagsasanay na ito bilang bahagi ng Extention Program ng IAL. Kaagad na naramdaman ng mga fascilitator na student-writer ang willingness ng mga participants na makasulat.
Sa PenKO ang pagkamalikhain ng isang manunulat ay laging pang-indibidwal ang pagkilala. Ang PenKO ay PenKO at ang pen mo ay pen mo, in short kani-kanyang style lang yan.
Marahil napansin ninyo na ang buong bahagi ng konseptong-papel na ito ay nagbibigay patunay at paliwanag sa pagkamalikhain ng mga manunulat na Pilipino, sinadya ko po ito upang makita natin ng malinaw ang naging silbi ng pagkamalikhaing ito sa kalagayan natin ngayon bilang isang bansa. Ngunit kung iisipin hindi isang garantya na ang lahat ng kakayahan na may silbi (gaya ng pagkamalikhain) ay hindi na nga maaaring mawala. Didiretsuhin ko na ang gusto kong sabihin, bilang huling bahagi ng aking pagsasalita.
“Matagal ng panahong inaalalayan ng mga manunulat ang ating bansa. Marahil, ito naman ang tamang panahon para sila naman ang ating alalayan.”
Muli po, magandang umaga sa inyong lahat.
Binasang panimulang Pananalita sa programa ng
PenKO- Valuing the Writers Creative Mind by Protecting His Rights
BULACAN STATE UNIVERSITY
November 21, 2007